როგორ დავიცვათ თავი თაღლითებისგან
თითქმის ყველა, ვინც doberi-ზეა, ჩვეულებრივი ადამიანია — ყიდის, აქირავებს ან რამეს ეძებს. მაგრამ თაღლითები იქ მიდიან, სადაც ფულია. აი, როგორ მოქმედებენ ისინი და როგორ დაიცვათ თავი.
ექვსი წესი
არც ნივთისთვის, არც ბინის „დაჯავშნისთვის“, არც „მიტანისთვის“. გადაიხადეთ მაშინ, როცა ნივთს ან ბინას საკუთარი თვალით ნახავთ.
ფულის მისაღებად არ გჭირდებათ არც CVV, არც SMS-კოდი, არც ბანკის პაროლი. ვინც ამას გთხოვთ, თაღლითია.
„თანხის მიღება“, „მიტანის გაფორმება“, „გარიგების დადასტურება“ — ეს ბანკებისა და საკურიერო სერვისების ყალბი გვერდებია.
შეხვდით ხალხმრავალ ადგილას და ნივთი გადახდამდე შეამოწმეთ. ბინა პირადად ნახეთ და მესაკუთრე საჯარო რეესტრის ამონაწერს შეადარეთ.
მიმოწერა ინახება, AI საეჭვო შეტყობინებებზე გაგაფრთხილებთ, ჩვენ კი დავის შემთხვევაში დაგეხმარებით.
ღილაკი „დაჩივლება“ არის განცხადებაზე, ჩატში და პროფილზე. სამი საჩივარი სხვადასხვა ადამიანისგან — და განცხადება შემოწმებამდე იმალება.
გავრცელებული სქემები
„გადაგიხდით მიტანით, გამომიგზავნეთ ბარათის მონაცემები“
„მყიდველი“ სხვა ქალაქიდან მზადაა, სრული ფასი გადაიხადოს და კურიერი გამოგზავნოს. შემდეგ ითხოვს ბარათის ნომერს, მოქმედების ვადას, SMS-კოდს ან გიგზავნით ბმულს „თანხის მისაღებად“. ყალბ გვერდზე ფულს კი არ ჩაგირიცხავენ, არამედ ჩამოგაჭრიან.
„წინასწარი გადახდა ბინის სანახავად ან დასაჯავშნად“
ლამაზი ბინის ფოტოები, საბაზროზე დაბალი ფასი, მესაკუთრე „საზღვარგარეთაა“ და გთხოვთ, დეპოზიტი გადაურიცხოთ, რომ გასაღები გამოგიგზავნოთ. ბინა ან არ არსებობს, ან სხვისია. ნუ გადაიხდით, სანამ ბინას და მესაკუთრის დოკუმენტებს არ ნახავთ.
„სამსახური, მაგრამ ჯერ გადაიხადეთ სწავლებაში ან გაფორმებაში“
ნამდვილი დამსაქმებელი კანდიდატისგან ფულს არ იღებს — არც ფორმაში, არც სწავლებაში, არც „დოკუმენტების პაკეტში“. ასეთი ვაკანსიები ჩვენთან აკრძალულია — დააჩივლეთ მათ.
„ხელოსანი მასალებისთვის წინასწარ იღებს თანხას და ქრება“
აირჩიეთ ხელოსნები შეფასებებითა და გადამოწმებული პროფილით. თუ მასალები წინასწარ არის საჭირო, თავად იყიდეთ ან გადაიხადეთ მაღაზიის ჩეკის მიხედვით.
„ზედმეტად იაფია“
ახალი iPhone ნახევარ ფასად, ბინა ზღვასთან საბაზრო ფასის მესამედად — ეს ყალბია, მოპარულია ან სატყუარაა. შეადარეთ კატალოგში მსგავს განცხადებებს.
„მოდი, პირდაპირ WhatsApp-ში გადავიდეთ“
თაღლითები ცდილობენ, გავიდნენ doberi-ის ჩატიდან, სადაც დაცვა მუშაობს და ისტორია ჩანს. ნუ იჩქარებთ გადასვლას, სანამ არ დარწმუნდებით, რომ ადამიანს შეიძლება ენდოთ.
ნივთს ყიდულობთ
- შეამოწმეთ ნივთი შეხვედრისას: ჩართეთ, დატენეთ, ნახეთ სერიული ნომერი.
- ტელეფონზე შეამოწმეთ, რომ სხვის ანგარიშზე არ არის მიბმული (iCloud, Google), და პარამეტრებში ნახეთ აკუმულატორის მდგომარეობა.
- მოითხოვეთ ჩეკი ან ყუთი. ნიშანი „ჩეკი“ განცხადებაში ნიშნავს, რომ ჩეკი მოდელს შევუდარეთ.
- გადაიხადეთ ადგილზე, შემოწმების შემდეგ.
ბინას ქირაობთ
- ნახეთ ბინა პირადად ან რეალურ დროში ვიდეოზარით და არა გამოგზავნილი ფოტოებით.
- მოითხოვეთ საჯარო რეესტრის ამონაწერი და მესაკუთრის პასპორტი. თუ ბინას მესაკუთრე არ აქირავებს — მინდობილობა.
- ხელშეკრულება ფულის გადაცემამდე გააფორმეთ. დეპოზიტი — ხელწერილით ან ხელშეკრულებაში.
- საქართველოში სააგენტოს საკომისიოს მესაკუთრე იხდის. თუ აგენტი საკომისიოს თქვენგან ითხოვს, ხელშეკრულებამდე არაფერი გადაიხადოთ და განცხადებას დააჩივლეთ.
ხელოსანს ირჩევთ
- ნახეთ შეფასებები და გადამოწმების ნიშნები: ჩვენთან შეფასების დატოვება მხოლოდ მიმოწერის შემდეგ ან გარიგების შემდეგ ბმულით შეიძლება.
- ფასზე სამუშაოს დაწყებამდე შეთანხმდით — წერილობით, ჩატში.
- დააზუსტეთ სამუშაოს გარანტია და შეინახეთ მასალების ჩეკები.
სამსახურს ეძებთ
- დამსაქმებელმა ფული არ უნდა მოგთხოვოთ — სწავლებაში, ფორმაში, სამედიცინო ცნობაში ან გაფორმებაში. doberi-ზე ეს აკრძალულია.
- უცხოელს მუდმივი ან საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის გარეშე სამუშაო ნებართვა სჭირდება. დაქირავებისას მას დამსაქმებელი აფორმებს, ნარდობის ან ინდივიდუალური მეწარმის შემთხვევაში საკუთარი ნებართვაა საჭირო. ნებართვის გარეშე მუშაობისთვის ჯარიმდება როგორც დასაქმებული, ისე დამსაქმებელი.
- დამსაქმებლის თხოვნით ბარათს ნუ გახსნით და SMS-კოდებს ნუ გადაუგზავნით.
რას ვაკეთებთ ჩვენ
- AI ამოწმებს ყველა განცხადებას გამოქვეყნებამდე და პირველ შეტყობინებებს ახალ დიალოგებში.
- ჩატში გაგაფრთხილებთ — „ჰგავს თაღლითობას“, თუ ბარათის მონაცემებს ან SMS-კოდს გთხოვენ.
- ვეძებთ ფოტოებს, რომლებიც უკვე იყო სხვის განცხადებებში — ასე ვიჭერთ ყალბ ბინებს.
- ტელეფონის ნომერს მხოლოდ ავტორიზებულ მომხმარებლებს ვაჩვენებთ და დღეში არაუმეტეს 30 ნომრისა.
- ვამოწმებთ პროფილებს: კონტაქტი, ტელეფონი, დოკუმენტი.
- სამი საჩივარი სხვადასხვა ადამიანისგან — და განცხადება იმალება, სანამ მოდერატორი არ გადახედავს.
„გადახდა უსაფრთხო გარიგებით“ — ეს თაღლითობაა
doberi გადახდას არ იღებს, ფულს არ ინახავს და გადახდის ბმულებს არ აგზავნის — გამყიდველს პირდაპირ, შეხვედრისას უხდით. სქემა ასეთია: „მყიდველი“ ან „გამყიდველი“ წერს, რომ გადაიხდის ან ფულს მიიღებს „doberi-ის უსაფრთხო გარიგებით“, და გიგზავნით ბმულს გვერდზე, რომელიც ჩვენსას ან ბანკისას ჰგავს. იქ ბარათის მონაცემებს და SMS-კოდს ითხოვენ — და ფულს ჩამოგაჭრიან. ასეთ ბმულებს ნუ გახსნით და განცხადებაზე გაასაჩივრეთ.
თუ მოგატყუეს
- მეტი აღარაფერი გადარიცხოთ, მაშინაც კი, თუ „დაბრუნებას“ გპირდებიან.
- დაურეკეთ ბანკს და დაბლოკეთ ბარათი, თუ მისი მონაცემები ან კოდი ვინმეს გაუმხილეთ.
- დააჩივლეთ განცხადებას ან პროფილს doberi-ზე — დავბლოკავთ თაღლითს და სხვებს გავაფრთხილებთ.
- მიმართეთ პოლიციას: 112. შეინახეთ მიმოწერა, ტელეფონის ნომერი, ბმულები და გადარიცხვების ქვითრები.
მოგვწერეთ მისამართზე safety@doberi.ge ან Telegram-ში @doberi_ge_bot — გიპასუხებთ, როგორც კი შევძლებთ.